काठमाडौं । अमेरिकामा कागजात बिना बसोबास गर्ने भारतीयहरूलाई लिएर अमेरिकी सैन्य विमान अमृतसरको गुरु रविदास अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गरेको छ। डोनाल्ड ट्रम्पले दोस्रो पटक सत्ता सम्हालेपछि अमेरिकामा बसोबास गर्ने भारतीयहरूलाई देश निकाला गरिएको यो पहिलो घटना हो।

अमेरिकाले पछिल्लो समय धेरै देशका अवैध आप्रवासीलाई आफ्नो देश फिर्ता पठाइरहेको छ । छिमेकी देश भारतका अवैध आप्रवासीलाई पठाइएपछि अब अवैध रीपमा बसेका नेपालीलाई पनि फिर्ता पठाइने चर्चा चलेको छ । अमेरिकाले आफ्नो नयाँ आप्रवासन नीतिअनुसार १,३६५ जना नेपालीलाई देशनिकाला गर्ने भएको यसअघि जानकारी खुलासा भएको थियो । अमेरिकाको इमिग्रेसन एण्ड कस्टम्स इन्फोर्समेन्ट अन्तर्गतको इन्फोर्समेन्ट एण्ड रिमुभल अपरेसन्सको दस्तावेजमा यो खुलासा भएको हो । उनीहरूलाई कहिले फिर्ता पठाइन्छ भन्ने निश्चित छैन ।

यसअघि भारतका सुरक्षा अधिकारीहरूले बीबीसीका सह–पत्रकार रविन्द्र सिंह रोबिनलाई भनेअनुसार उनीहरूले आगमन व्यक्तिहरूको सूची जाँच गरेका छन् र त्यसमा कुनै अपराधी नभएको बताएका थिए। रविन्द्र सिंह रोबिनका अनुसार अमृतसर पुग्ने केही मानिसहरूलाई प्रहरीको गाडीमा उनीहरूको गाउँ लगिनेछ। बाँकी राज्यहरूका मानिसहरूलाई उडानबाट पठाइनेछ।

मिडियालाई विमानस्थलमा प्रवेश गर्न अनुमति छैन तर पत्रकारहरूले विमानस्थल बाहिर यी व्यक्तिहरूसँग कुरा गर्न सक्नेछन्। पञ्जाब सरकारका एनआरआई मामिला मन्त्री कुलदीप सिंह धालीवालले अमेरिकाबाट भारतीयहरूलाई देश निकालाको समाचारको बारेमा सोधिएका प्रश्नहरूको विस्तृत जवाफ दिएका छन्।

उनले यसलाई धेरै गम्भीर मुद्दाको रूपमा वर्णन गरेका छन्। आफ्नो फेसबुक पेजमा पोस्ट गरिएको सन्देशमा उनले लेखेअनुसार यी २०५ भारतीयहरू अमृतसर विमानस्थलमा अवतरण गर्नेछन्, जहाँ उनी आफैं उनीहरूलाई स्वागत गर्न जानेछन्।

अमेरिकी सरकारको निर्णयप्रति निराशा व्यक्त गर्दै कुलदीप धालीवालले धेरै भारतीयहरू त्यहाँ काम गर्ने अनुमति लिएर गएको तर पछि यी अनुमतिहरूको म्याद सकिएको बताए, जसका कारण यी सबै भारतीयहरू अवैध आप्रवासीको श्रेणीमा परे।

उनले भने – ‘फिर्ता पठाइएका मानिसहरूले अमेरिकी अर्थतन्त्रको वृद्धिमा योगदान पुर्‍याएका थिए र फिर्ता पठाउनुको सट्टा उनीहरूलाई स्थायी नागरिकता दिनुपर्थ्यो।’ यस विषयमा धालिवालले अर्को हप्ता विदेशमन्त्री एस. जयशंकरलाई भेट्नेछन्। धालिवालले पञ्जाबका जनतालाई अवैध रूपमा विदेश नजान पनि अपील गरेका छन्।

मंगलबार, पञ्जाबका डीजीपी गौरव यादवलाई पनि मिडियाले अवैध भारतीय आप्रवासीहरूको बारेमा प्रश्न सोधेको थियो। गौरव यादवले पत्रकारहरूलाई भने, “यो विषयमा बैठकमा छलफल भएको थियो। मुख्यमन्त्री साहबले आउने हाम्रा आप्रवासीहरूलाई पञ्जाब सरकारले मैत्रीपूर्ण तरिकाले स्वागत गर्ने भन्नुभएको छ । हामी केन्द्र सरकारसँग सम्पर्कमा छौं, जानकारी पाउने बित्तिकै हामी तपाईंहरूसँग साझा गर्नेछौं।”

उनले भने, “हामीलाई उनीहरूको पहिचान र मुद्दाको बारेमा कुनै जानकारी छैन। हामी केन्द्रीय निकायहरूसँग सम्पर्कमा छौं।” गौरव यादवले भने, “यी अपुष्ट रिपोर्टहरू हुन्। ठूलो संख्यामा मानिसहरू आउँदैछन् भनिएको छ।”

अमेरिकामा बसोबास गर्ने अवैध आप्रवासीहरूलाई उनीहरूको देश फिर्ता पठाउन सेनाको प्रयोग गर्नु धेरै दुर्लभ छ, तर ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालमा, आप्रवासीहरूलाई फिर्ता पठाउने अभियानमा सेनाको प्रयोग भइरहेको छ।

आप्रवासीहरूलाई अमेरिका–मेक्सिको सीमामा रहेको सेनाको कार्यालयमा बस्ने व्यवस्था गरिएको छ। साथै, धेरै देशका आप्रवासीहरूलाई देश निकाला गर्न सेनाको प्रयोग भइरहेको छ।

रोयटर्सका अनुसार यसअघि ग्वाटेमाला, पेरु र होन्डुरसबाट आएका आप्रवासीहरूलाई देश निकाला गरिएको थियो। सामान्यतया, अमेरिकी अध्यागमन विभागले अवैध आप्रवासीहरूलाई उनीहरूको देशमा डिपोर्ट गर्छ।

सैन्य निर्वासन बढी महँगो साबित हुन्छ। रोयटर्सका अनुसार गत हप्ता सेनाले ग्वाटेमालाबाट अवैध आप्रवासीहरूलाई फिर्ता पठाएको थियो। प्रत्येक यात्रुको खर्च चार हजार सात सय डलर थियो।